Onderwijs en Arbeidsmarkt
Doe mee, denk mee en praat mee

Blog

In de blogs lees je interessante visies op de onderwijs en arbeidsmarkt en hoe de aansluiting tussen leren en werken kan verbeteren. Je kunt je eigen ideeën eenvoudig delen door te reageren. Heb jij zelf een verhaal dat aansluit op dit onderwerp waarover je graag schrijft? Publiceer jouw blog hier! Wel eerst even registreren of inloggen.

 

  • Regionale planvorming voor het technologisch VMBO in volle gang in Gelderland!

    Momenteel wordt er hard gewerkt aan 10 Gelderse regionale plannen om het technologisch VMBO te versterken. De provincie Gelderland doet een oproep om de uitdaging met elkaar aan te gaan om écht samen te werken en te innoveren. Grijp deze kans aan om onderwijs toekomstbestendig te maken!

    Regeerakkoord
    Op 5 juni 2018 is de uitwerking van de investering in het technologisch onderwijs op het VMBO uit het regeerakkoord in een kamerbrief bekend gemaakt. Mede door deze regeling werken onderwijs en bedrijfsleven samen aan 10 Gelderse plannen. Dit om aanspraak te maken op de beschikbaar gestelde investeringsgelden vanuit het ministerie van OCW om het technologisch VMBO structureel te versterken.

    Cijfers en Informatie
    Op de website van Sterk Techniek Onderwijs tref je alle deelnemende consortia die werken aan een regionaal plan, met de VMBO scholen als penvoerders. Daarnaast is er door het team van Sterk Techniekonderwijs voor elke regio een portret gemaakt met relevante cijfers en informatie over de stand van zaken van het technologisch VMBO onderwijs. De website biedt een schat aan informatie voor iedereen die zich bezig houdt met technologische onderwijs- en arbeidsmarktprojecten.

    Samen aan het werk
    Het belang van een hoogwaardig, duurzaam en doelmatig technologisch VMBO, de doelstellingen van de subsidie van OCW, staat al langer hoog op de Gelderse Human Capital agenda. Vanuit Provincie Gelderland is het VMBO en MBO netwerk sinds 2017 een aantal keer bij elkaar gebracht om de uitdagingen rondom het technologisch VMBO aan te kaarten en te erkennen. Bovendien is op 23 mei 2018 door scholen en werkgevers de intentie uitgesproken en getekend om serieus werk te maken van de planvorming: bekijk de informatie op het forum onderwijs en arbeidsmarkt. Elke arbeidsmarktregio is dan ook goed vertegenwoordigd in de planvorming.

    Uitdaging en kansen
    De weg hiernaartoe was mooi en het slotstuk wordt de komende periode bijzonder interessant. Er is een aanzienlijke pot met investeringsgelden te verdelen. Ruim 30 miljoen euro voor de Gelderse consortia samen. De hamvraag nu is: Waar gaan de regio’s inhoudelijk mee komen? Durven zij rigoureuze maatregelen te nemen om vernieuwing aan te brengen in de wijze waarop technologisch onderwijs in de regio wordt vormgegeven? Gaan zij écht regionaal samenwerken en innoveren? De regeling is hier in ieder geval toereikend voor. Een kans die men niet mag laten liggen.

     

     

  • Techniekdagen in Middelbaar onderwijs: spijker op zijn kop of plank mis?

    Het Associate Lectoraat Arbeidsmarkt en Onderwijs van de HAN heeft onderzoek gedaan naar de effecten van de Techniekdagen in het middelbaar onderwijs: Spijker op zijn kop of de plank mis?

    Techniekdagen, al jaren zijn we bezig met het organiseren van techniekdagen. Leuke interactieve dagen die gericht zijn op jongeren. Op deze dagen krijgen jongeren de kans om in aanraking te komen met de verschillende facetten van techniek. Maar wat is het effect van de Techniekdagen? En bereiken we wel de doelgroep die we beogen te bereiken? In opdracht van de Provincie Gelderland en in samenwerking met het Associate Lectoraat Arbeidsmarkt en Onderwijs van de HAN hebben twee studenten van de opleiding HRM een onderzoek uitgevoerd om antwoord te geven op deze vragen.


    Jongeren in de leeftijd van 10-12 jaar kregen vragen over hun houding ten aanzien van de techniek en de wijze waarop ze de techniekdagen hebben ervaren. Uit het onderzoek blijkt dat techniekdagen over het algemeen positief worden beoordeeld en vooral de dagen met een brede scope waarbij de techniek mogen uitproberen en toepassen worden door jongeren als leerzaam ervaren. Wat echter opviel is dat vrijwel alle jongeren die de techniekdagen bezochten al een bepaalde affectie hadden met techniek. Tijdens de afname van de vragenlijst raakte we in gesprek met de ouders. Opvallend was dat alle ouders zelf een beroep uitoefende in de technische sector. Wat de vraag opriep: In hoeverre dragen Techniekdagen bij aan het enthousiasmeren van jongeren voor de Techniek?

    Techniekdagen zijn natuurlijk geweldig voor jongeren om kennis te maken met techniek. Maar het doel van de dagen was om meer jongeren (zonder een technische achtergrond) te enthousiasmeren voor de techniek. Gedurende het onderzoek bleek echter dat de jongeren die naar de techniekdagen kwamen al vóór oor de Techniek dag interesse hadden in een technisch beroep. Zijn de techniekdagen dan wel een geschikt middel om meer jongeren aan te trekken? Of is het meer een middel om de bestaande interesse warm te houden? Op basis van een vervolg kwalitatief onderzoek onder 28 eerste jaarstudenten van het ROC Nijmegen die reeds voor een technische opleiding hadden gekozen is gebleken dat de meeste jongeren in contact zijn gekomen met techniek dankzij hun ouders. Iets wat ook op de techniekdagen al opviel gezien het hoge aantal ouders dat werkzaam was in de technische sector. Op de vraag of jongeren beïnvloed waren door Techniekdagen gaf het merendeel aan nooit naar een techniekdag te zijn geweest. De meeste jongeren kwamen vooral in aanraking met techniek dankzij hun ouders of de middelbare school. Het advies luidt dan ook: ga vooral door met de techniekdagen maar zoek een manier om juist de jongeren te bereiken die niet vanuit hun sociale kring gestimuleerd worden om te kiezen voor techniek.

    Paul Maquiné, Berend Benraad en Sarah Detaille

  • Studiereis Estland april 2018

    Geïnspireerd door de blogs en vlogs van de mede-reisgenoten. Een aantal overpeinzingen op een rij.

    Doelen van de reis naar Estland waren het opdoen van inspiratie, het vergaren van nieuwe inzichten en het leggen van (nieuwe) contacten. Het programma was afgestemd op de achtergrond van de deelnemers, waarvan de meerderheid betrokken is bij CIV’s, COE’s en PPS’en uit de sectoren zorg, ICT en High Tech. Het kleine land staat bekend als koploper op het gebied van digitalisering. Het is tevens een broedplek van start-up’s, onder meer Skype is hier ‘geboren’.

    Wat is er -na het opmaken van de balans - aan kennis opgedaan gericht op ICT en digitalisering met crossovers naar smart-industry en e-Health en ondernemerschap? En wat kunnen we - terug in Nederland - doen met de opgedane inzichten?

    We hebben in het korte tijdbestek van drie dagen veel kunnen zien, ervaren, en horen over dit land, dat qua oppervlakte gelijk is aan Nederland, echter slechts 1,3 miljoen inwoners telt.

    Het eerste bezoek was aan de E-stonia Showroom, waar de parels van de digitalisering worden getoond. Hier zijn we geïnformeerd over hoe de digitalisering in de Estse samenleving is vormgegeven en hoe het werkt.

    Figuur 1: 1 kaart, 2 pincodes

    Hier geldt de wet van de remmende voorsprong, daar waar in de Nederlandse samenleving gewerkt wordt met diverse systemen naast elkaar, die niet met elkaar communiceren, beschikt Estland over één allesomvattend digitaal systeem, gebaseerd op vertrouwelijkheid (ID-card & mobile ID, smart ID, e-residence), beschikbaarheid (x-road) en integriteit (KSI blockchain).

    Figuur 2: Dé sleutel voor systeem? Digital leadership en elke transactie transparant

    Estland is in 1991 onafhankelijk geworden en kent een geschiedenis van bezetting en onderdrukking vanuit met name Rusland en Duitsland. Kort nadat de Sovjet-Unie instortte en Estland baas in eigen huis werd, is het systeem ‘van bovenaf’ ingevoerd. Hoezo privacy? Er lijkt een eindeloos vertrouwen te zijn dat de opgeslagen informatie veilig is en dat er geen misbruik van wordt gemaakt. Daar waar tijdens de bezoeken aan organisaties en opleidingen vragen over vertrouwelijkheid zijn gesteld, bijvoorbeeld over het digitale patiëntendossier, werden deze niet begrepen. De trots overheerst en men somt telkens weer de pluspunten van het systeem op. Het systeem is locked, wat inhoudt dat het voor jou transparant is wie op welk moment je gegevens heeft opgevraagd. Als burger kun je informatie blokkeren voor bijvoorbeeld je huisarts en andere hulpverleners als je wilt dat deze afgeschermd worden. Tijdens de verschillende presentaties werden ons vooral de voordelen geschetst. Als je geen gebruik wenst te maken van het digitale systeem, dan is dat ook goed, hoewel dit wel enige beperkingen geeft. Maar bijna iedereen doet mee. Als een kind geboren wordt, wordt het vanuit het ziekenhuis aangemeld, en zijn alle overheidsinstanties rond het kind onmiddellijk geactiveerd. Je hebt bij wijze van spreken eerder een nummer dan een naam. Alles is gericht op gemak en efficiency. De overheid garandeert je dat je als je voor één overheidsinstantie je gegevens hebt ingevuld, je dit nooit meer voor een andere hoeft te doen. Dit levert veel tijdswinst op voor de burger en beperkt administratieve lasten, wat geld en ergernis bespaart.

    Het bezoek aan de Estonian Entrepreneurship University of Applied Science, een private opleiding, leverde een interessant beeld op van hoe kennis en vaardigheden op het gebied van ondernemerschap worden aangereikt. Een instituut dat de afgelopen crisisjaren heeft overleefd als private instelling door klein en flexibel te opereren en intensief en goed samen te werken met ondernemers en werkgevers, kortom sterk gericht is op de behoeften op de arbeidsmarkt. In een land waar publiek onderwijs gratis is, althans het collegegeld, is het een hele prestatie en veel private opleidingen hebben het de afgelopen jaren niet gered.  
    Overigens krijgt slechts een zeer klein deel van de studenten een beurs en betaal je als student 5 procent rente bij een lening. De lesson learned is dat in Estland ondernemerschap breed wordt gestimuleerd. Hierbij is het mogen falen een gegeven en wordt gezien als inherent aan entrepreneurship. In dit land van de vele scale-ups is dit wel zo prettig!

    Die middag werd, na een lange zit van 6 presentaties, duidelijk dat er veel data voor handen is (en dat kan ook bijna niet anders met zo’n ver doorgevoerd digitaal systeem 😉). Er worden ons veel statistieken en schema’s voorgehouden. Het “wat” op diverse terreinen is goed in beeld gebracht. Wat het probleem is, welke prognoses er zijn en de analyse, is allemaal wel helder. Het “hoe”, dus de implementatie, blijft wel eens steken is de indruk die na drie dagen beklijft.

    Het OSKA is een door de overheid opgericht instituut dat werd opgericht omdat het gebrek aan informatie over de behoefte uit de arbeidsmarkt als één van de grootste problemen van het professionele onderwijs werd gezien. Ze richten zich op het opbouwen van een systeem gericht op het monitoren en voorspellen van toekomstige vraag naar vaardigheden die de komende jaren nodig zijn op het gebied van zorg, ict en htsm. Ook de tekorten in Estland zijn zichtbaar in de sectoren techniek en zorg. En ook in Estland leeft de vraag hoe te enthousiasmeren en binden en boeien. Vanaf 2020 wordt het basisonderwijs gedigitaliseerd en behoren pen en papier tot het verleden.

    In life long learning wordt ook in Estland geïnvesteerd. Veel mensen hebben, naast dat ze een opleiding volgen, een baan. Het salaris ligt, op een paar uitzonderingen na, aanzienlijk lager dan in Nederland, terwijl de prijzen voor levensonderhoud hoog zijn. Voor hoogopgeleide mensen en vakmensen lokt het nabijgelegen Finland, waar de salarissen en welvaart op een hoger peil liggen.

    Funding/financiering blijft een belangrijk vraagstuk. Op de tweede dag worden we geïnformeerd over het werk van de Information Technology Foundation for Education (HITSA). HITSA promoot het gebruik van informatie en communicatietechnologie in het onderwijs en ondersteunt het future-proof krijgen van hoog gekwalificeerde IT-specialisten. Ze financieren verschillende IT-programma’s aan onderwijsinstellingen om te komen tot een curriculavernieuwing, maar ook individuele studenten. 

    Wat bij blijft is dat overal waar we kwamen financiering een obstakel vormt. Het bedrijfsleven wacht liever af tot een product verder is ontwikkeld en op de markt kan worden gebracht. De samenwerking wordt wel gezocht. Een voorbeeld hiervan is Mektory. Een samenwerkingsverband tussen Tallinn University of Technology, de overheid en het bedrijfsleven. Een broedplaats waar kennis wordt vergaard en verspreid, en start-ups werkruimte wordt geboden.