ActueelGelderse Onderwijs en Arbeidsmarkt Link
ActueelGelderse Onderwijs en Arbeidsmarkt Link

Goed Gelders onderwijs = meer leraren (deel 1)

15-02-2021 1096 keer bekeken 2 reacties
  • Auteur: Skip Bentum, projectmedewerker lerarentekort provincie Gelderland
  • Leestijd: 5 minuten

Goed onderwijs hangt af van een aantal belangrijke voorwaarden. Voldoende leraren, bijvoorbeeld. Helaas is er sprake van een lerarentekort, wat de onderwijskwaliteit in gevaar kan brengen. Daarom wordt er van alle kanten gewerkt aan oplossingen. Ook Provincie Gelderland gaat een handje helpen.

Dit blog is onderdeel van een drieluik over het lerarentekort in Gelderland, en hoe we dat als provincie willen aanpakken, samen met onze partners. Omdat dit nieuw voor ons is, onderzoeken we hoe we onze expertise kunnen inzetten. De blog van vandaag geeft een indruk van de situatie en hoe in de regio het lerarentekort wordt aangepakt.


Hoe groot is het tekort?

Door het tekort aan leraren komt de kwaliteit van het onderwijs op scholen onder druk te staan. Dit moeten we aanpakken, omdat het niet alleen een negatief effect kan hebben op de toekomst van jongeren, maar ook op de toekomst van de regionale economie. Maar hoe groot is het probleem nou eigenlijk?

Om eerlijk te zijn, dat weten we niet zo goed. Er zijn geen volledige cijfers over de huidige omvang van het tekort. Landelijk onderzoek door CentERdata -in opdracht van o.a. het ministerie van OCW- geeft ons een beeld van hoe het lerarentekort de komende jaren zal toenemen in het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs. In dat onderzoek is 2019 als ijkpunt genomen. De situatie zoals die toen was is het nulpunt waarop de schatting van de tekorten wordt gebaseerd. En dat vertekent het beeld van de ware omvang van probleem een beetje, want ook in 2019 waren er al te weinig leraren. In werkelijkheid komen de geraamde tekorten dus bovenop de toen al bestaande tekorten.

De periodieke prognoses van CentERdata zijn al een paar jaar zorgwekkend, maar de maatregelen van het Rijk en regionale initiatieven lijken al wel enig effect te hebben. Zo blijkt volgens Arbeidsmarktplatform PO dat er veel meer zij-instromers in het basisonderwijs zijn dan verwacht. Zulk goed nieuws is belangrijk, maar de situatie is en blijft ernstig.

Factsheet lerarentekort Gelderland_november 2020_1

Basisonderwijs

Ik kan nu een lang en ingewikkeld verhaal vertellen over de data achter het lerarentekort in Gelderland, maar ik houd het bij een aantal belangrijke bevindingen. In het basisonderwijs zal het lerarentekort tussen 2020 en 2024 toenemen met 231 fte, voornamelijk in de regio’s Foodvalley, Rijk van Nijmegen en Rivierenland. Kijken we nog iets verder vooruit, dan is de verwachting dat in 2029 6% van alle lerarenbanen in het primair onderwijs in heel Gelderland niet ingevuld kunnen worden. De verwachte tekorten zijn dus enorm. Schrale troost: in de rest van Nederland wordt dit probleem nóg nijpender...

Voortgezet onderwijs

In het voortgezet onderwijs neemt het lerarentekort tot 2025 toe met 145 fte. Vooral in de regio's Foodvalley, Rivierenland, Midden-Gelderland en Achterhoek wordt het invullen van die extra vacatures heel moeilijk, ook afgezet tegen het landelijk perspectief. Naar verwachting zullen 2,2% van de banen zelfs helemaal niet kunnen worden ingevuld. In Stedendriehoek en Noordwest-Veluwe is het beeld optimistischer, en is het probleem wel aanwezig (!) maar kleiner dan het landeijk gemiddelde.

Middelbaar beroepsonderwijs

Het mbo heeft volgens onderwijsorganisaties als de MBO-raad moeite met het aantrekken van voldoende leraren, met name op het gebied van techniek, technologie en zorg. Exacte data is er echter niet. CentERdata verwacht wel een flinke vervangingsvraag in het mbo de komende jaren: veel leraren gaan met pensioen.

Welke leraren hebben we het hardst nodig?

Alle leraren in het onderwijs zijn even belangrijk, maar de tekorten in het voortgezet onderwijs verschillen per vak. Het ene vak kent een grotere schaarste aan bevoegde leraren dan andere vakken. Volgens de nieuwste raming van CentERdata hebben we in Gelderland in 2025 vooral een onvervulde vraag naar leraren Duits (29 fte), Frans (22 fte), wiskunde (19 fte), natuurkunde (15 fte) en scheikunde (13 fte). Let op: deze bonte verzameling is een schatting op basis van de prognoses en komt bovenop huidige tekorten. Daardoor vallen andere tekortvakken eigenlijk minder op.

CentERdata constateerde landelijk in 2019 de volgende tekortvakken:

  • Permanente tekortvakken: informatica, natuurkunde, scheikunde, wiskunde, techniek, gezondheidszorg en welzijn
  • Vakken met een afnemend tekort: Nederlands, economie, maatschappijleer, Engels en biologie
  • Vakken met een oplopend tekort: Duits, Frans, klassieke talen
  • Vakken met een permanent laag (of geen) tekort: geschiedenis, levensbeschouwing, CKV, kunstvakken, lichamelijke opvoeding en de overige vakken

Ondanks dat we niet precies weten hoeveel leraren we nodig hebben voor elk van deze tekortvakken, weten we wel dat hier aandacht voor nodig is.

Factsheet lerarentekort Gelderland_november 2020_2

Wat wordt eraan gedaan?

Het kabinet Rutte-III heeft de afgelopen jaren maatregelen genomen om het lerarentekort aan te pakken. Een van de maatregelen was een subsidieregeling gericht op regionale aanpakken, de Regionale Aanpak Personeelstekort (RAP), een opvolger van een eerdere regeling. De RAP heeft er voor gezorgd dat sinds 2019 scholen, lerarenopleidingen en andere organisaties meer regionaal zijn gaan samenwerken om onder andere de (zij-)instroom te bevorderen, stages te organiseren en strategisch HR-beleid te verbeteren.

Er waren ook al andere initiatieven op dit gebied, zoals het Techniekpact. Het Techniekpact is een samenwerking tussen verschillende stakeholders (waaronder de provincie) om voldoende technisch talent op te leiden en om voldoende techniekleraren voor de klas te krijgen, samen met het bedrijfsleven. Een ander initiatief is Platform Talent voor Technologie, dat zich inzet om voldoende talent op te leiden voor de techsector.

Wat gaat de provincie doen?

Provincie Gelderland wil een toekomstbestendige economie realiseren. Dit kan niet zonder te investeren in de jeugd, aangezien zij de toekomst zijn. Daarom willen wij ons ook inzetten voor goed onderwijs. 

De volgende blog richt zich op hoe wij samen met het onderwijs, overheden en bedrijven een bijdrage gaan leveren om te zorgen voor voldoende leraren in de regio.

Meepraten?

Heb je vragen of opmerkingen? Registreer je op het platform en plaats een reactie onder dit bericht. Ik ga als medewerker (met een lerarenachtergrond) graag met je in gesprek!

2  reacties

Velden met een * zijn verplicht.

We gebruiken CAPTCHA als controlemiddel om spam tegen te houden. Vink de checkbox aan om door te gaan. Mogelijk wordt er gevraagd om bepaalde afbeeldingen te selecteren.
 
Een momentje...
Helen Uijlenbroek 01-03-21 om 12:03

Goedemorgen Skip,

Wat een ontzettend fijn bericht!

In het voortgezet onderwijs is de uitstroom van starters enorm. In het eerste jaar valt 22% uit en na vijf jaar is maar liefst 31% van de nieuwe docenten uitgestroomd. Behalve het feit dat het zonde is dat enthousiaste en energieke mensen uitvallen en het (voortgezet) onderwijs verlaten, heeft uitval meer vervelende gevolgen.  

Om het lerarentekort tegen te gaan, maar vooral om zittende (nieuwe) docenten te behouden zijn wij een paar jaar geleden met een eigen initiatief gekomen. We hebben onderzoek gedaan en op basis hiervan zijn we begonnen met een eigen onderneming; SCAVT.

Wij zouden graag met je in gesprek gaan. Ik denk dat het interessant is om te horen van elkaar wat de bevindingen zijn en of we iets voor elkaar kunnen betekenen.

Bel of e-mail me gerust. En neem vast eens een kijkje op onze site www.SCAVT.nl vooral het kopje "nieuwe docenten" kan interessant zijn.

Ik link je ook even via LinkedIn, want ik wil sowieso graag op de hoogte gehouden worden.

Met vriendelijke groet,

Helen Uijlenbroek

Skip Bentum 16-03-21 om 15:14

Beste Helen,

Nog bedankt dat je contact met me opnam (heb al via de mail op je gereageerd). Uitval willen we natuurlijk voorkomen, dat maakt de schaarste immers nog erger. Ik kijk uit naar ons gesprek volgende week woensdag en ben benieuwd naar hoe jullie dit aanpakken!

Met vriendelijke groet,

Skip Bentum

Cookie-instellingen
Cookie-instellingen sluiten

Cookie-instellingen wijzigen

Deze website maakt gebruik van cookies. Cookies worden onder andere gebruikt voor het bijhouden van statistieken, het opslaan van voorkeuren, het optimaliseren van deze website, de integratie van social media en marketingdoeleinden. Lees meer over cookies en jouw privacy in ons cookieverklaring. Wij gebruiken de hieronder genoemde soorten cookies.


Deze cookies gebruiken we om de basisfuncties van deze website te kunnen laten draaien en om inzicht te krijgen in het gebruik. Deze cookies verzamelen nooit persoonsgegevens. Deze cookies zijn noodzakelijk voor het functioneren van de website en worden daarom altijd geplaatst.

Deze cookies verzamelen gegevens zodat we inzicht krijgen in het gebruik en deze website verder kunnen verbeteren.

Indien u deze toestaat, worden deze cookies gebruikt door aanbieders van externe content die op deze website kan worden getoond. In sommige gevallen gaat het daarbij om marketing- en/of tracking cookies, die het gedrag van bezoekers vastleggen en op basis daarvan gepersonaliseerde advertenties tonen op andere websites.